[{"data":1,"prerenderedAt":55},["ShallowReactive",2],{"mental-model-concepts-over-techniques-nl":3},{"title":4,"description":5,"summary":6,"sections":7,"visual":33,"related":40,"sources":50},"Concepten boven technieken","Begrijp welk probleem een techniek oplost. Concepten verbinden concrete uitvoeringen, zonder timing, details en oefening overbodig te maken.","Een techniek laat zien wat je kunt doen. Het concept erachter helpt begrijpen waarom het werkt en wanneer een andere uitvoering nodig is.",[8,13,20,27],{"heading":9,"paragraphs":10},"Wat doe je als stap twee niet meer kan?",[11,12],"Je kent de ontsnapping. Eerst zet je een frame, dan verplaats je je heup, dan breng je je knie terug. Alleen houdt deze partner je anders vast. Stap twee lukt niet. Als je alleen de volgorde kent, kom je daar snel vast te zitten. Begrijp je waarvoor die stappen dienen, dan heb je meer om mee te werken.","Concepts over Techniques betekent dat je technieken leert met hun bedoeling erbij. Wat probeer je te controleren, vrij te maken of te voorkomen? Dat maakt een techniek niet minder belangrijk. Het geeft je een reden om details te kiezen en een manier om te merken wanneer een andere oplossing nodig is.",{"heading":14,"paragraphs":15,"kind":19},"Dezelfde vraag, twee verschillende ontsnappingen",[16,17,18],"Neem zijcontrole. Je wilt misschien een bruikbare barrière tussen beide lichamen krijgen en genoeg ruimte houden om je knie terug te brengen. Een frame, je steunpunten en het moment van bewegen krijgen dan betekenis. Ze zijn geen losse houdingen die je moet onthouden. Je gebruikt ze omdat ze iets aan de druk en de beschikbare ruimte veranderen.","Vergelijk twee ontsnappingen die dit probleem verschillend aanpakken. Vraag een coach om te laten zien wat hetzelfde blijft en wat afhangt van de positie. Probeer beide rustig met een partner die passend reageert. Vraag na een mislukte poging niet alleen welke stap je vergat. Vraag ook: waar verdween de ruimte? Wat deed de ander waardoor mijn barrière niet meer hielp?","Zo blijft het concept aan echt gedrag vastzitten. Alleen zeggen dat je ruimte moet maken is nog geen oplossing. Je moet leren welke ruimte bruikbaar is en hoe je die tegen deze reactie krijgt.","practice",{"heading":21,"paragraphs":22,"kind":26},"Een principe is geen antwoord op alles",[23,24,25],"Meer ruimte is bijvoorbeeld niet altijd beter. Je kunt ruimte winnen en tegelijk een aanval toelaten. De startpositie, de reactie van de partner en de regels bepalen wat handig is. Een concept helpt je zoeken, maar neemt die beoordeling niet over.","Ook details blijven tellen. Een kleine wijziging in een steunpunt kan bepalen of je überhaupt kunt bewegen. Als iemand een principe mooi uitlegt maar het niet kan toepassen, heeft diegene meer oefening nodig, niet nog een mooiere slogan. Andersom kan een werkende techniek een goede ingang zijn om het principe te begrijpen. Je hoeft theorie dus niet altijd vóór uitvoering te zetten.","Gick en Holyoak onderzochten in 1983 hoe mensen via vergelijkbare problemen algemene schema's kunnen leren. Dat geeft achtergrond voor het zoeken naar overeenkomsten. Hun onderzoek was geen bewijs dat een grapplingprincipe vanzelf naar een andere situatie overdraagt. Daarvoor moet je het met die andere situatie uitproberen.","caution",{"heading":28,"paragraphs":29,"kind":32},"Pak één techniek die je al gebruikt",[30,31],"Vraag je coach welk probleem die techniek oplost. Zoek daarna een tweede oplossing voor een verwant probleem. Beschrijf in gewone woorden wat ze delen en wanneer je tussen beide zou kiezen. Test juist die keuze met rustige, echte reacties van je partner.","Naming Concepts kan helpen om de gedeelde functie te benoemen. First Principles vraagt welke uitgangspunten je nodig hebt. Transfer of Learning gaat over de vervolgvraag: kun je wat je hier begrijpt ergens anders werkelijk gebruiken? Een helder idee is een begin van dat onderzoek, geen bewijs dat het al gelukt is.","experiment",{"description":34,"labels":35},"Meerdere concrete technieken zijn verbonden met een gedeelde functionele relatie. De uitwerkingen blijven verschillend en behouden hun eigen voorwaarden.",[36,37,38,39],"Probleem","Principe","Uitvoering","Andere situatie",[41,44,47],{"id":42,"reason":43},"first-principles","Onderzoekt welke functionele uitgangspunten een techniek dragen.",{"id":45,"reason":46},"transfer-of-learning","Vraagt of een gedeeld principe in een andere taak bruikbaar wordt.",{"id":48,"reason":49},"naming-concepts","Geeft gedeelde relaties een bruikbaar woord voor coaching.",[51],{"title":52,"url":53,"note":54},"Gick & Holyoak: Schema induction and analogical transfer","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002F0010-0285(83)90002-6","Onderzoek naar probleemstructuur en analogische overdracht; ondersteunt geen algemene garantie voor sport.",1791220422712]