Leren
Concepten benoemen
Een gedeeld woord helpt coach en leerling dezelfde relatie herkennen. De naam moet telkens verbonden blijven met iets dat je kunt uitleggen, voelen of zien.
- Label
- Voorbeeld
- Relatie
- Gedeelde taal
Een herkenbaar label verbindt meerdere voorbeelden. Teruggaande verbindingen laten zien dat de voorbeelden de betekenis van de naam blijven controleren.
Zeggen jullie met frame hetzelfde?
Je coach zegt dat je een frame nodig hebt. Je zet je arm neer, maar de ruimte verdwijnt zodra de partner druk geeft. Het woord alleen vertelde nog niet wat de arm moest doen. Een bruikbare naam verwijst naar een relatie die jullie allebei herkennen. Dan kun je er later kort naar verwijzen zonder de hele uitleg opnieuw te geven.
Dat is een praktisch taalgebruik, geen reden om zoveel mogelijk vaktermen te verzamelen. Onderzoek van Lupyan, Rakison en McClelland laat zien dat labels in een categorisatietaak het leren van categorieën konden ondersteunen. De proefpersonen leerden geen vechtsport. De bron ondersteunt dus een mogelijke leerfunctie van benoemen, geen garantie dat iedere nieuwe coachterm vaardigheid verbetert.
Het woord frame concreet maken
Een coach kan twee verschillende armplaatsingen laten zien die bruikbaar ruimte behouden. Daarna toont hij een vergelijkbare plaatsing die bij druk eenvoudig instort. De leerling krijgt zo voorbeelden en een tegenvoorbeeld. De naam frame gaat verwijzen naar een functionele relatie, niet alleen naar een vorm die op de demonstratie lijkt.
Vraag vervolgens de leerling het verschil te voelen met lichte weerstand. Welke plaatsing ondersteunt de taak? Wanneer verliest zij haar functie? Als de leerling alleen de term terugzegt, weet je nog weinig over begrip. Een label is behulpzaam wanneer het een waarneming of keuze preciezer maakt.
Kies een term die vaak in je training voorkomt. Geef een voorbeeld waarin hij bruikbaar is, een voorbeeld waarin hij niet past en één grensgeval. Bespreek wat het verschil bepaalt en test dat rustig met een partner.
Gebruikt je partner een ander woord, vergelijk dan voorbeelden voordat je over de naam discussieert. Misschien bedoelen jullie dezelfde bruikbare relatie en leerden jullie er alleen andere namen voor.
Vakwoorden kunnen ook verhullen
Eenzelfde woord kan in twee gyms verschillende betekenissen hebben. Controleer daarom wat iemand bedoelt voordat je op de term corrigeert. Soms is gewone taal beter. Houd afstand kan duidelijker zijn dan een abstract begrip waarvan de leerling nog geen voorbeelden kent.
Een naam kan bovendien te vroeg zekerheid geven. Niet ieder contactpunt dat een frame wordt genoemd draagt druk goed. Niet iedere positie met dezelfde titel biedt dezelfde mogelijkheden. Labels ordenen aandacht, maar de echte situatie beslist of de genoemde relatie aanwezig is. Blijf teruggaan naar voorbeelden en voorwaarden.
Kies weinig genoeg termen om ze tijdens het oefenen te kunnen gebruiken. Tien nieuwe namen kunnen extra denkwerk toevoegen zonder de opdracht duidelijker te maken. Een gedeeld woord verdient zijn plek als het verwarring vermindert.
Concepts over Techniques gaat over de relatie achter concrete uitvoeringen. Naming Concepts maakt die relatie bespreekbaar. Chunking gaat over hoe informatie een betekenisvolle eenheid wordt. Teach to Learn laat zien of je een begrip aan iemand anders kunt verduidelijken. Een goede naam ondersteunt die processen, maar vervangt ze niet.
Bronnen en verder lezen
- Lupyan et al.: Language is not just for talking
Experimenteel onderzoek naar labels en categorieleren; geen directe sporttoets.
Een idee wordt duidelijker naast een ander
Verwante modellen
Concepten boven technieken
Vraag welke functie de naam aanwijst, niet alleen welke vorm erbij hoort.
Informatie bundelen
Een herkenbaar geheel vraagt meer dan een handige naam.
Uitleggen om te leren
Leg de term uit en kijk of je partner hetzelfde probleem ziet.
