Leren

Doelgericht oefenen

Meer trainen is niet hetzelfde als gericht verbeteren. Kies een specifieke vaardigheid, ontwerp een passende taak en gebruik feedback voor de volgende poging.

  • Doel
  • Gerichte taak
  • Feedback
  • Nieuwe poging

Een concrete tekortkoming leidt naar een gerichte taak, feedback en een aangepaste poging. De lus draait om verbetering van hetzelfde probleem.

Een uur trainen kan je zwakke plek ongemoeid laten

Je kunt flink moe worden van iets wat je al redelijk kunt. Daar is niet per se iets mis mee: conditie, plezier en samen trainen hebben ook waarde. Alleen wordt de verdediging die steeds te laat komt niet automatisch beter doordat je nog meer bekende combinaties doet.

Doelgericht oefenen begint bij die specifieke zwakke plek. Wat moet er anders worden? Welke oefening maakt dat zichtbaar? Welke informatie helpt bij de volgende poging? Die vragen maken het verschil met alleen hard werken.

Maak het probleem klein genoeg om eraan te werken

Neem een bokser die prima aanvalt, maar de terugkerende jab van de partner laat ziet. Een coach kan een rustige taak maken waarin na een korte eigen aanval soms een jab terugkomt. Soms gebeurt dat niet. De bokser moet dus blijven kijken; telkens dezelfde verdediging afwerken lost het probleem niet op.

Kijk een paar uitwisselingen naar één vraag: merkt de bokser de reactie op tijd op en blijft er balans om te handelen? Bespreek wat je zag. Misschien blijft de blik tijdens de laatste stoot hangen. Misschien eindigt de bokser zo ver voorover dat iedere reactie lastig wordt. De volgende poging richt zich op de gevonden moeilijkheid, niet op alle mogelijke technische verbeteringen tegelijk.

Gaat het te snel om nog iets te zien, maak de reactie rustiger of beperk tijdelijk de opties. Lukt alles zonder moeite, voeg een relevante mogelijkheid toe. Moeilijk genoeg betekent hier dat er iets te leren valt, niet dat de partner zo veel mogelijk problemen veroorzaakt.

Waar de term vandaan komt

Ericsson, Krampe en Tesch-Römer beschreven deliberate practice in 1993 bij onderzoek naar expertprestaties. In de strikte betekenis gaat het om speciaal ontworpen verbetertaken, met deskundige begeleiding. In sportlessen gebruiken mensen doelgericht oefenen soms ruimer. Dat kan een nuttige beschrijving zijn, zolang we niet iedere uitdagende ronde automatisch onder de onderzoeksdefinitie scharen.

Je kunt dus iets van het idee gebruiken zonder je hele training zo te noemen. Een kort blok waarin je met je coach één terugkerende moeilijkheid onderzoekt, heeft een ander doel dan een vrije ronde waarin je vooral uitprobeert of plezier maakt. Beide kunnen hun plaats hebben.

Harder is niet altijd gerichter

Een sportmeta-analyse van Macnamara en collega's uit 2016 vond een verband tussen deliberate practice en prestatie, maar geen volledige verklaring van verschillen. De definities en metingen blijven onderwerp van debat. Begeleiding, omstandigheden, eerdere ervaring en individuele verschillen tellen ook mee. Een vast aantal uren garandeert geen expertise.

Ook binnen één oefenblok heeft meer doen grenzen. Als vermoeidheid de waarneming telkens wegneemt, wordt nog een ronde misschien vooral een herhaling van hetzelfde probleem. Neem herstel en veilige afspraken mee in het ontwerp. Tijdelijke missers zijn bruikbare informatie; steeds forceren zonder iets te kunnen aanpassen is dat niet.

Kijk wat overblijft zonder de reminders

Spreek vooraf af welk gedrag je wilt veranderen en waaraan je het herkent. Laat later de constante aanwijzingen weg. Kom er een volgende training op terug. Een verbetering die alleen verschijnt terwijl de coach ieder moment voorzegt, is nog niet dezelfde verbetering als zelfstandig een reactie kunnen lezen.

Feedback Loop helpt een poging bij te sturen. Specificity of Practice vraagt of deze taak past bij de uitvoering die je nodig hebt. Investment in Loss helpt de missers verdragen die je tegenkomt als je eindelijk aan een echte zwakke plek werkt. Gebruik die modellen wanneer ze je vraag scherper maken; je hoeft geen hele checklist af te werken.

Bronnen en verder lezen

  1. Ericsson, Krampe & Tesch-Römer: Expert performance

    Fundamentele formulering uit 1993; geen vaste urengarantie.

  2. Macnamara et al.: Deliberate practice in sports

    Meta-analyse over het verband met sportprestatie en de grenzen van een volledige verklaring.

Een idee wordt duidelijker naast een ander

Verwante modellen

Leren

Feedbacklus

Geeft de informatie waarmee je een gerichte poging aanpast.

Leren

Specificiteit van oefenen

Controleert of je oefening past bij het gedrag dat je nodig hebt.

Houding

Investeren in verlies

Helpt tijdelijke fouten als informatie gebruiken tijdens gerichte verbetering.

Alle mentale modellen